Een school slopen lijkt het einde, maar in Schoonhoven is het juist een nieuw begin. Achter de muren van dit gebouw geen afvalberg, maar een schatkamer vol herbruikbare materialen. Van betonnen kolossen tot verfijnd glas-in-lood. Want alles verdient een tweede kans.
Hoe dat werkt? Projectleider Nick Hartsink neemt ons mee in de wereld van circulaire sloop.
Van afval naar waarde
Zo’n circulaire ontmanteling begint met een grondige analyse. “We combineren meerdere expertises en onderzoeken,” legt Nick de multidisciplinaire aanpak van zijn team uit. “We brengen de aanwezigheid van schadelijke stoffen zoals asbest, Chroom-6 en Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s ) in de dakbedekking in kaart. Daarnaast voeren we een grondstoffen- (GSI) en circulaire materialeninventarisatie (CMI) uit.”
Een grondstoffeninventarisatie bepaalt welke materialen vrijkomen en hoe deze zo hoogwaardig mogelijk kunnen worden hergebruikt. Dit gebeurt volgens de Ladder van Lansink, die hergebruik en recycling rangschikt van meest naar minst duurzaam.
Bij een circulaire materialeninventarisatie kijken we specifiek naar bouwdelen die direct opnieuw gebruikt kunnen worden, zoals kozijnen en deuren. De herbruikbaarheid wordt beoordeeld op basis van een R-waarde en een conditiescore volgens de NEN 2767-norm. Deze combinatie, samen met risicobeoordeling en prioritering, bepaalt de circulaire waarde van een materiaal.
Slopen met een plan
Bouwkundig adviseur Joris van Heerewaarden van Tetra Tech inventariseert de materialen en beoordeelt de staat van de materialen conform de R-ladder. “Hij kijkt naar herbruikbaarheid ervan,” legt Nick uit. “Zo bepalen we of een materiaal direct herbruikbaar is, eerst bewerkt moet worden of alleen als grondstof kan dienen. Storten of verbranden is echt de laatste optie.”
In het trappenhuis wijst hij naar een glas-in-loodraam. “Een prachtig voorbeeld,” zegt hij. “De opdrachtgever wil dit terug laten komen in de nieuwbouw. Maar kan dat zomaar? Wij onderzoeken of het veilig te demonteren is en of er bijvoorbeeld asbest aanwezig is in de kozijnconstructie. Circulair slopen betekent niet alleen bewaren, maar zorgen dat materialen écht bruikbaar blijven.”
Nieuwe methodes voor meer inzicht
Vier jaar geleden voerde Tetra Tech voor dit pand al een eerste inventarisatie uitgevoerd, maar inmiddels is de aanpak verfijnd. “We hebben een nieuwe methode ontwikkeld waarbij we de GSI- en CMI-rapportages scheiden,” vertelt Nick. “Voorheen stonden alle gegevens in één document. Nu ziet een opdrachtgever precies welke materialen direct herbruikbaar zijn en welke grondstoffen na bewerking opnieuw kunnen worden ingezet.”
Dit biedt ook kansen voor sloopaannemers. “Door circulair te slopen kunnen zij zich onderscheiden,” benadrukt Nick. “In plaats van de materialen alleen af te voeren, wordt actief gekeken naar hergebruik. Dat bespaart kosten en verlaagt de CO2-uitstoot.”
Verborgen risico’s
Niet alles in het gebouw is geschikt voor hergebruik. Omdat het pand ouder is dan 1994, moet er een asbestinventarisatie worden uitgevoerd. “Vier jaar geleden hebben we een visuele inspectie gedaan, maar nu gaan we dieper,” zegt Nick.
“We zoeken naar verborgen asbest, zoals in loderitestroken in spouwmuren of in oude vinylvloerafwerkingen.” Collega’s Edwin Sweres en Vincent Eken voeren hiervoor destructief onderzoek uit. “Zij openen bouwdelen om te controleren of er asbest aanwezig is,” legt Nick uit. “Maar we kunnen niet zomaar overal gaten in slaan, want de school is nog in gebruik. We willen een zo compleet mogelijk beeld krijgen, zonder de integriteit van het schoolgebouw aan te tasten zonder het onderwijs te verstoren.”
Van betonpuin tot social return
Het Schoonhovens College is een klassiek schoolgebouw uit de jaren ’60. “Er zit enorm veel beton in verwerkt,” weet Nick. “Niet alles krijgt een directe herbestemming binnen de nieuwbouw, maar als we het schoon scheiden, blijft het bruikbaar voor de betonindustrie. Dat scheelt enorm in de CO₂-uitstoot.”
Daarnaast wordt gekeken naar sociale herbestemming. “Sociaal hergebruik is minstens zo belangrijk,” benadrukt Nick. “Oud-leerlingen of buurtbewoners kunnen misschien materialen overnemen, zoals schoolstoeltjes, bankjes of bureaus. Je kunt bijvoorbeeld een kijkdag organiseren, zodat deze spullen een tweede leven krijgen.”
Circulair bouwen als nieuwe standaard
Terwijl we door de school lopen, kijkt Nick naar de oude trapleuningen en betonnen constructies. “Dit gebouw is degelijk gebouwd,” zegt hij. “Je ziet dat er vroeger meer aandacht was voor vakmanschap. Dat maakt het interessant: sommige elementen zijn van topkwaliteit en verdienen een nieuw leven.”
Zo zorgen Nick en zijn team ervoor dat niets zomaar wordt weggegooid. “Vijf jaar geleden stond circulair slopen nog in de kinderschoenen,” besluit hij. “Nu kijken we veel gerichter naar materialen en hergebruik. Onze aanpak wordt steeds geavanceerder, waardoor opdrachtgevers echt grip krijgen op circulariteit.”
Circulair slopen zonder zorgen?
Bij Tetra Tech integreren we standaard circulaire principes in onze sloopmethoden, waarbij we CO2-uitstoot verminderen. Een integrale aanpak zorgt ervoor dat wij u de zorg uit handen nemen in alle fases van het project. Met één vast aanspreekpunt ligt onze focus op veiligheid en duurzaamheid. Kijk voor meer informatie op onze uitgebreide dienstenpagina over circulair slopen.
Benieuwd wat we voor jou kunnen betekenen? Onze experts denken graag mee.
