Hoe leer je écht iets over bodem, natuur en beleid? Door laarzen aan te trekken en het veld in te gaan! Samen met Staatsbosbeheer namen collega’s van ons team Landschap en Natuur studenten van HAS green academy mee naar een natuurinrichtingsproject in het Groene Hart. Daar ontdekten ze hoe theorie en praktijk samenkomen.
Studenten Leefomgeving ervaren natuurontwikkeling tussen Reeuwijk en Nieuwkoop
Een stel koeien loeit in de verte. Een trekker bromt over een zandpad. Het is vroeg, de lucht hangt nog laag boven de Zuidzijderpolder, net ten noorden van de A12. Hier, waar het grasland binnenkort verandert in onder meer nat hooiland, verzamelt zich een groep studenten van de opleiding Management van de Leefomgeving van de HAS green academy (voorheen HAS Hogeschool). Schoenen stevig aan, blik op scherp. Tijd voor een les in het veld.
Wat je in de collegezaal leert, krijgt pas echt betekenis als je het met eigen ogen ziet. De studenten zijn hier voor een praktijkexcursie naar een groot natuurinrichtingsproject: een verbindingszone tussen de Reeuwijkse en Nieuwkoopse Plassen. Een plek waar bodem, water, natuur en landbouw letterlijk in elkaar overlopen. De werkzaamheden bestaan uit de graven van onder meer watergangen met natuurvriendelijke oevers, zodat er een natuurlijke verbinding ontstaat tussen de Reeuwijkse en de Nieuwkoopse Plassen. Dit is een belangrijke doorsteek voor dieren als de otter en versterkt de natuur in dit plassengebied.
Bodem als vertrekpunt
Kevin Pol, toezichthouder bij Tetra Tech, kijkt uit over het terrein waar het weiland al plaatsmaakt voor natuur. “Hier zie je het begin,” zegt hij. “In de Zuidzijderpolder is de aannemer gestart met het graven van natuurvriendelijke oevers, het verlagen van het maaiveld en het realiseren van rietland. Het idee is simpel: de bodem bepaalt wat hier kan groeien en bloeien.”
Volgens Willem Burggraaf van Staatsbosbeheer is het essentieel dat studenten snappen hoe bodemgesteldheid richting geeft aan gebiedsinrichting. “Dat bodeminzicht maakt of breekt je maatregelen. Hier kunnen ze dat ervaren: ze zien wat er gebeurt vóór de werkzaamheden, tijdens het graven en hoe het gebied er jaren later uitziet. Bij Polder Oukoop, waar we straks naartoe gaan, is het eindbeeld al zichtbaar: nat grasland, kruidenrijke zones, een landschap waar flora en fauna hun plek vinden.”
Leren tussen laarzen en lappenland
Via slingerpaden en slootkanten trekt de groep langs verschillende fasen van het project. Modderige laarzen, scherpe vragen en verwonderde blikken wisselen elkaar af. Voor docent Caroline de Feijter is dit precies de meerwaarde van leren in de praktijk.
“Onderwijs draait vaak om het juiste moment,” zegt ze. “Een wandeling met een boswachter, een gesprek met een adviseur, lunchen bij een agrarisch bedrijf: dát zijn de momenten waarop het kwartje valt. Dan denken studenten ineens: dít is waar ik het voor doe.”
Caroline benadrukt hoe complex bodembeheer is. “Iedere partij kijkt vanuit z’n eigen rol: boeren, waterschappen, overheden, ecologen. Uiteindelijk moeten al die perspectieven samenkomen. Dit project is daar een perfect voorbeeld van: natuurontwikkeling, agrarisch gebruik en beheer zijn hier onlosmakelijk verbonden. En onze studenten leren: dit is ook hun speelveld straks.”
Grip op de praktijk
De excursie eindigt bij de Polder Oukoop dat in 2018 is opgeleverd. Daar waar ooit strak grasland lag, bloeit nu een lappendeken van vochtig hooiland, rietzones en kruidenrijke randen. Een leefgebied voor weidevogels, maar ook voor dieren als de otter, de grote karekiet en de schuwe roerdomp.
Ties Koolhout, tweedejaarsstudent, kijkt aandachtig om zich heen. “Wat ik het mooiste vind? Dat je het hele proces ziet. Hoe boerenland stap voor stap verandert in natuur. En dat je uitgelegd krijgt waarom iets gebeurt, welke keuzes er zijn gemaakt. Je leert kijken naar indicatoren: wat betekent een bepaalde plant of waterstand? Dat helpt me echt bij mijn schoolopdracht, waarin ik zelf een stuk natuur moet ontwerpen én beheren.”
Ties denkt ook al na over zijn toekomst. “Ik wil iets doen in de ontwikkeling van de openbare ruimte, vooral in het buitengebied. Natuurontwikkeling, of misschien natuurinclusief wonen. En ja, Tetra Tech spreekt me zeker aan. De projecten die ze doen, de schaal waarop dat gebeurt. En ik heb gehoord dat ze een prima stagevergoeding hebben,” zegt hij met een brede glimlach.
Meer dan modder aan je schoenen
De studenten keren aan het eind van de dag terug met meer dan modder aan hun schoenen. Ze hebben gezien wat natuurontwikkeling betekent: de impact op het landschap, de rol van de bodem, het samenspel tussen partijen. En misschien nog belangrijker: ze hebben ervaren hoe hun eigen toekomst eruit zou kunnen zien.
Voor Caroline en Kevin is dit precies waarom samenwerking tussen onderwijs en praktijk zo waardevol is. “Je kunt in een leslokaal vertellen over nat grasland en plasdras zones,” zegt Kevin. “Maar als je erdoorheen loopt, hoor je de vogels en ruik je de grond. Dán begrijp je pas echt wat het betekent.”
Over natuurherstel in de Zuidzijderpolder en Abessinië
In totaal wordt 90 hectare grond ingericht als nieuwe natuur in de polders Zuidzijderpolder en Abessinië. Doel is een robuuste verbinding tussen de Reeuwijkse en de Nieuwkoopse Plassen. De maatregelen bestaan uit het aanleggen van natuurvriendelijke oevers, rietland, nat grasland en plasdras zones. Ook worden stuwen, inlaten en een aangepast maaibeheer toegepast om het waterpeil te reguleren. Dit vergroot de biodiversiteit én voorkomt bodemdaling. Staatsbosbeheer voert het project uit in samenwerking met onder meer agrariërs, Provincie Zuid-Holland en het Hoogheemraadschap Rijnland. Het project maakt onderdeel uit van het Natuurnetwerk Nederland.
Kansen bij Tetra Tech
Ben je op zoek naar een nieuw avontuur? Een vaste baan of (afstudeer)stage? Bekijk en lees op onze Werkenbijpagina alles over wat het leuk maakt om te werken bij Tetra Tech. Ook vind je hier de meest actuele vacatures en wie weet ontmoeten we je binnenkort ook in Breda, Delft, Utrecht of Zwolle.
Benieuwd wat we voor jou kunnen betekenen? Onze experts denken graag mee.
