Een gezonde werkplek is cruciaal, niet alleen voor medewerkers maar ook voor de continuïteit van een organisatie. Arbeidshygiënisch onderzoek helpt risico’s beheersen en zorgt ervoor dat bedrijven voldoen aan wet- en regelgeving.
Arbeidshygiënisten Hilde Konijnenberg en Johan van der Avert leggen uit hoe hun expertise bijdraagt aan een veilige werkomgeving.
Wat houdt arbeidshygiëne voor jullie in?
Johan: Voor mij betekent arbeidshygiëne het creëren van een gezonde werkomgeving waarin werknemers niet onnodig worden blootgesteld aan schadelijke stoffen of omstandigheden. Mijn drijfveer is dat iedereen een arbeidsleven lang gezond kan blijven werken. Iedereen verdient een veilige werkplek, ongeacht de branche.
Hilde: Het draait voor mij vooral om bewustwording. Veel medewerkers weten niet welke risico’s ze dagelijks lopen. Door hen te informeren en kleine aanpassingen door te voeren, maken we werkplekken veiliger en verkleinen we de kans op beroepsziekten. Mensen werken vaak met passie. Als dat werk hun gezondheid schaadt, voel ik me extra gemotiveerd om verandering te brengen.
Hoe draagt arbeidshygiënisch onderzoek bij aan een veilige en gezonde werkomgeving?
Hilde: Het begint met inzicht. Door metingen en observaties op locatie brengen we risico’s in kaart, zoals de blootstelling aan chemische stoffen, lawaai of schadelijke dampen. Met die informatie vergroten we bewustwording en bieden we praktische maatregelen aan, zoals toolboxes of verbeterplannen.
Johan: We maken belastende factoren inzichtelijk, zoals kwartsstof, bacteriën, gisten of schimmels. Als grenswaarden worden overschreden, stellen we maatregelen voor volgens de arbeidshygiënische strategie. Dit begint bij bronaanpak, gevolgd door technische maatregelen zoals ventilatie, en eindigt als laatste redmiddel bij persoonlijke beschermingsmiddelen. Het doel is altijd een gezondere werkplek.
Hoe start een arbeidshygiënisch onderzoek?
Hilde: Elk onderzoek begint met een gesprek. Wat is de behoefte van de klant? Soms gaat het om een specifieke stof of geluid, andere keren om een bredere risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Vervolgens beoordelen we de situatie op locatie en bepalen we welke metingen nodig zijn.
Johan: Een eerste rondgang geeft direct inzicht in de aard en omvang van het probleem. Tegelijk bespreken we praktische zaken, zoals de planning en mogelijke impact op de productie.
Welke tools gebruiken jullie?
Johan: Onze onderzoeken voldoen altijd aan wettelijke normen, zoals NEN-EN 689 (chemische stoffen) en NEN-EN-ISO 9612 (geluid). Bij chemische blootstelling gebruiken we tools als Stoffenmanager, ChemRADE, ART of de verbetercheck Lasrook om de risico’s te modelleren.
Daarnaast beschikken we over meetapparatuur voor chemische, biologische en fysische agentia. Bij de data-analyse en het opstellen van adviezen maak ik gebruik van mijn ervaring met vergelijkbare projecten en de goede praktijken uit de arbocatalogus die specifiek voor de branche zijn opgesteld.
Hilde: Modelleren is soms een praktischer en goedkoper alternatief, maar metingen zijn vaak nodig om zeker te zijn. Denk aan pompen, gasmeters of geluidsmeters. Met deze hulpmiddelen krijgen we een completer en objectief beeld.
Hoe wordt een project afgerond?
Hilde: We sluiten vrijwel elk project af met een rapport waarin we de risico’s voor blootstelling aan schadelijke factoren inzichtelijk maken voor de klant. Wanneer resultaten aanleiding geven om beheersmaatregelen te treffen verzorgen wij een advies op maat, dit zijn concrete voorstellen waarmee de klant meteen gericht aan de slag kan.
Vaak voeren we na enige tijd herhalingsmetingen uit om de effectiviteit van doorgevoerde beheersmaatregelen te toetsen. Indien gewenst door de opdrachtgever lichten we ook de resultaten en/of de beheersmaatregelen nog een keer persoonlijk toe. Trainingen en toolboxen voor medewerkers zijn hierbij een gangbare optie.
Johan: Een conceptversie van het rapport bespreken we overigens standaard eerst met de klant om afstemming te garanderen.
Hoe voldoen bedrijven dankzij arbeidshygiënisch onderzoek aan wettelijke eisen?
Johan: Met gecertificeerde arbeidshygiënisten, geaccrediteerde laboratoria en gekalibreerde apparatuur leveren we betrouwbare resultaten. Deze vormen een solide basis om aan te tonen dat bedrijven voldoen aan de wet- en regelgeving.
Hilde: De wetgeving is streng, en terecht. Onze onderzoeken maken niet alleen duidelijk wat nodig is om veilig te werken, maar bieden ook praktische ondersteuning zonder bedrijfsprocessen te verstoren.
Hoe werken jullie samen met andere Arbo-kerndeskundigen?
Hilde: Om een RI&E voor een klant volledig te kunnen verzorgen werken we vaak samen met andere kerndeskundigen, de hogere veiligheidskundige en de arbeids- en organisatiedeskundige. Ook werken we nauw samen met bedrijfsartsen, deze zijn essentieel voor de medische interpretatie van onderzoeksresultaten op het gebied van biomonitoring.
Johan: Ons netwerk geeft toegang tot de juiste specialist, ook bij vragen buiten onze expertise. Vooral complexe projecten vragen om snelle opschaling, vaak met meerdere kerndisciplines. Zo pakken we elke uitdaging gericht en effectief aan.
Hoe blijven jullie inspelen op nieuwe ontwikkelingen?
Hilde: De markt wordt in principe geleid door de wetgeving. We volgen daarom de grenswaarden die het ministerie van SZW formuleert en werken samen met onderzoeksinstituten, universiteiten en laboratoria om nieuwe technieken te ontwikkelen.
Johan: Strengere grenswaarden maken analyses uitdagender, maar we leren continu over arbeidshygiënisch onderzoek bij via congressen en kennissessies. Bijvoorbeeld tijdens het jaarlijkse NVvA-symposium. Zo blijven we op allerlei manieren investeren in onze expertise en in een gezonde toekomst, voor werknemers én organisaties.
Benieuwd wat we voor jou kunnen betekenen? Onze experts denken graag mee.