Bodemlood in Heusden: sanering symbolisch van start
Een bijzondere eerste schop in Heusden. Het bodemonderzoek van Tetra Tech krijgt hier een concreet vervolg: gedeputeerde Hagar Roijackers en wethouder Jeroen van den Bosch markeerden op 2 september tijdens een officieel persmoment de start van de sanering van een met lood verontreinigde moestuin. Binnen het Brabantbrede project Bodemlood maakt de verontreinigde grond plaats voor schone grond om gezondheidsrisico’s voor jonge kinderen te beperken.
Lood uit het verleden, de risico’s van nu
Lood uit het verleden zit op sommige plekken nog in de Brabantse bodem. De stof werd vroeger onder meer gebruikt in benzine, verf, drinkwaterleidingen en industriële processen. Te veel lood kan vooral bij jonge kinderen tot en met zes jaar de ontwikkeling van de hersenen remmen.
Daarom onderzoekt de provincie locaties waar kinderen met onbedekte grond in aanraking kunnen komen. Gemeenten dragen hiervoor aandachtlocaties aan waar in het verleden met lood zou kunnen zijn gewerkt en momenteel kinderen spelen, zoals speeltuinen, basisscholen kinderopvanglocaties. Daarnaast worden ook moestuincomplexen onderzocht, omdat je lood ook via voedsel binnen kan krijgen. Tetra Tech voert het bodemonderzoek uit in opdracht van de provincie.
Tijdens de persbijeenkomst liet Tetra Tech-adviseur Jasper Huijsmans zien hoe het bodemloodonderzoek verloopt: van locatieselectie en veldwerk tot beoordeling en eventueel vervolgonderzoek. In Heusden leidde die aanpak uiteindelijk tot sanering. Zo’n ingreep is maar op enkele plekken nodig. Van de 528 tot nu toe onderzochte locaties geven er vijf aanleiding tot sanering. Twee speelterreinen, in Cranendonck en Oosterhout, zijn inmiddels gesaneerd.
Van bodemmonster naar sanering
Volgens Hagar Roijackers, gedeputeerde Natuur, Milieu en Aanpak Landelijk Gebied bij de provincie Noord-Brabant, laten die cijfers de waarde van gericht onderzoek zien. “Je wilt weten wat de omvang van een probleem is. Is het groot en onbeheersbaar, klein en beheersbaar, of groot maar wel beheersbaar? Dit onderzoek geeft ons inzicht én het handelingsperspectief om te bepalen wat we moeten doen.”
In de moestuin aan de Lombardstraat zijn verhoogde loodwaarden aangetroffen. “Volgens het gezondheidskundige normenkader van de GGD is de bodemloodkwaliteit in de bovenste 30 centimeter onvoldoende”, legt bodemadviseur Jasper Huijsmans uit. “Aanvullend onderzoek tot één meter diepte gaf ons vervolgens een completer beeld van de bodem. Omdat het om een locatie met gevoelig gebruik gaat, is het advies om de locatie te saneren.”
De provincie Noord-Brabant volgt dat advies op en laat de verontreinigde grond vervangen door schone grond. Lood kan namelijk niet alleen via contact met de bodem, maar ook via geteelde groenten en fruit worden opgenomen. Vooral voor jonge kinderen kan dat gezondheidsrisico’s opleveren. “Je trechtert steeds verder naar de plekken waar je echt wil ingrijpen”, zegt Roijackers. “Een sanering heeft impact op de omgeving. Dan wil je precies weten wat er aan de hand is en goed voorbereid aan de slag gaan.”
Lokale kennis helpt gericht zoeken
Gemeenten spelen een belangrijke rol bij het bepalen welke locaties aandacht vragen. Zij kennen hun omgeving, de provincie is de regiehouder van het project Bodemlood en Tetra Tech voert de bodemonderzoeken naar lood uit. Jeroen van den Bosch, wethouder van de gemeente Heusden, ziet juist in die samenwerking een kracht.
“De provincie geeft aan binnen welke kaders we moeten zoeken en wij weten welke plekken in onze gemeente relevant zijn. Daar kunnen provincie en gemeente elkaar enorm helpen. Dat vind ik het mooie van dit project. Door gericht te zoeken, voorkom je bovendien dat je tijd steekt in plekken die niet relevant zijn.”
De schop gaat de grond in
Nu volgt de stap waar het onderzoek uiteindelijk toe heeft geleid. Aannemer Van der Zanden verwijdert de verontreinigde grond tot ongeveer één meter diepte en brengt daarna schone grond aan. Tetra Tech blijft ook tijdens deze fase betrokken: collega Ed Kamperdijk verzorgt de milieukundige begeleiding van de sanering.
Voor Van den Bosch is de start van de sanering een belangrijk moment. “Het klinkt misschien als iets kleins, maar juist dit soort projecten doen ertoe. Mensen zien hier heel concreet dat we bezig zijn met hun gezondheid en veiligheid. Ik ben blij dat we nu daadwerkelijk aan de slag gaan en deze moestuinen straks weer veilig gebruikt kunnen worden.”
De wethouder kijkt vooral uit naar volgend voorjaar. “Als hier de groenten weer groeien en iedereen met plezier in zijn moestuin met een schone bodem bezig is, dan is het project voor mij geslaagd.”
De bodem van morgen
Voor Roijackers reikt de opgave verder dan deze moestuin. “We willen de vervuiling uit het verleden niet doorschuiven naar de volgende generaties. Als je te lang wacht, kunnen verontreinigingen verder in de bodem terechtkomen, richting ons kostbare grondwater. Als overheid hebben we de
verantwoordelijkheid om daar iets mee te doen.”
Haar doel voor het Brabantbrede project is helder: “Ik wil dat we op alle gevoelige plekken in de Brabantse bodem geen lood hebben dat risico’s oplevert voor de volksgezondheid. Gelukkig vinden we op minder dan 1% van de onderzochte locaties daadwerkelijk vervuiling en is die tot nu toe altijd nog matig van aard. ”
Meer weten over het verhaal vóór de eerste schop? Lees Bodemlood in beeld, waarin Jasper Huijsmans laat zien hoe Tetra Tech het Brabantbrede bodemloodonderzoek uitvoert.
Benieuwd wat we voor jou kunnen betekenen? Onze experts denken graag mee.
